De waterburcht van Horst werd ingeplant in een bebost en moerassig gebied, ten oosten van de dorpskern van Sint-Pieters-Rode (in de huidige Horststraat).

De oudste fundamenten van de burcht gaan terug tot de 13de eeuw; deze vroege versterking werd in 1489 door brand vernield. Alleen de zware donjon of vestingtoren (die uit de 14de eeuw dateert) bleef toen gespaard en behouden tot op vandaag.

De vlakteburcht van Horst heeft een onregelmatige, polygonale aanleg. Het twaalfhoekig gebouw omvat een ruime binnenkoer van onregelmatige vorm. De burcht is een vrij complex geheel, waarvan het grootste gedeelte van de bouwwerken uit de 16de en 17de eeuw stamt. Horst bleef — tot op vandaag — omzeggens bewaard in zijn 17de-eeuwse toestand en dit is te wijten aan het feit dat de opeenvolgende eigenaars, telgen uit vooraanstaande families, hun residentie elders hadden. Het kasteel van Horst lieten zij bewonen door vertrouwenspersonen.

De burcht werd door haar opeenvolgende eigenaars goed onderhouden maar, gezien zij er zelf tóch niet woonden, werden er (gelukkig) geen veranderingen aangebracht “naar de mode van de tijd”.

De 20 meter hoge donjon van Horst — met vier bouwlagen — meet 6,50 m in het vierkant. In de dikke muren werd een — ca. 60 cm brede — trap uitgespaard. Met het oog op de verdediging werd die trap, per bouwlaag, in een andere muur voorzien. Dat betekent dat men op ieder verdiep de kamer moet dwarsen om de trap naar de volgende verdieping te bereiken. De zolderingen van de woonvertrekken bezitten nog knap stucwerk (met voorstellingen uit de Griekse mytologie), uit 1655, van de hand van Jan-Christiaan Hansche. Stuc-reliëfs van deze kunstenaar komen nog voor in o.a. de abdij van ‘t Park te Heverlee; het kasteel Beaulieu te Machelen; het kasteel van Modave; de kapel van het kasteel Schoonhove te Aarschot; enz.

De meeste vertrekken bezitten nog prachtige stenen schoorsteenmantels, maar zijn verder niet bemeubeld.

Bij de kasteeldreef, oostelijk van het kasteel, ligt het wagenhuis, met stallingen, onder een leien zadeldak, thans ingericht als cafetaria. Ook op de binnenkoer van het kasteel kan men iets gebruiken. Verder is er nog de kasteelvijver, waarin kan gevist en geroeid worden. Bovendien is de prachtige en rustige omgeving uitermate geschikt voor een wandeling.

Het kasteel van Horst in Sint-Pieters-Rode aan de Horststraat is opengesteld voor bezoekers.

Lees verder in “Van Kasteel naar Kasteel deel 3″ door Paul Arren.

Beervelde in Oost-Vlaanderen, op 20 km van Gent, werd — met de gemeentefusies van 1971 en 1977 — samen met Zaffelare en Zeveneken bij Lochristi gevoegd.

De gemeente Beervelde ontstond pas in 1921 door samenvoeging van gebiedsdelen van Destelbergen, Heusden, Kalken en Laarne. Voor die tijd ressorteerde Beerlegem als gehucht onder Destelbergen, waarvan het eertijds ook op kerkelijk gebied afhankelijk was. Pas in 1809 werd Beervelde een zelfstandige parochie.

In 1831 plantte men op het dorpsplein van Beervelde — evenals in vele andere Vlaamse gemeenten — een vrijheidsboom, om het éénjarig bestaan van het jonge koninkrijk België te vieren. Die jonge plataan werd in 1930 op de lijst der merkwaardigste bomen van het land gezet en nadien, op 20 juni 1947, opgenomen in de lijst der beschermde landschappen.

Op een plan uit 1583 komt de omwalde herenwoonst van Beervelde voor als bezitting van Philips de Gruutere, schepen van de Gentse Keure; enz., tweede echtgenoot van Philippote de Waele.

Philippote de Waele, vrouwe van Axpoele, Hansbeke, enz., had dit eigendom verkegen van haar moeder, een telg uit het geslacht de Liedekerke.

In “Van Kasteel naar Kasteel” deel 8 wordt deze opvolging verder beschreven.

Graaf en gravin de Kerchove de Denterghem lieten het oude kasteel van Beervelde — dat ondertussen erg vervallen was — slopen en lieten van 1870 tot 1873, naast het oude kasteel, een vorstelijk slot optrekken, naar ontwerp van architect Théophile Bureau (1827-1884).

De Brusselse landschapsarchitect, van Duitse origine, Louis Fuchs (1818-1904), kreeg opdracht de velden en de bossen rondom het kasteel om te vormen tot een prachtig park (dat in 1995 als monument beschermd werd).

Het kasteel van Beervelde had de Tweede Wereldoorlog, zij het beschadigd, overleefd. Het had een enorm volume van ca. 10.000 m3 en was, vooral door zijn bouwkundige detaillering, bijzonder duur in onderhoud. Na de oorlog werd het kasteel afgebroken en in 1950 bouwde men op de grondvesten ervan een voornaam, praktisch landhuis.

De toegang tot het kasteeldomein van Beervelde wordt geflankeerd door twee romantische gebouwtjes, een mengeling van neogotiek en neovlaamse renaissance stijl. Onmiddellijk links voorbij de ingang staat de neogotische conciergerie, die er als een Engelse cottage uitziet. Het gebouw rechts is dan weer in neovlaamse renaissancestijl opgetrokken, stijl waarin ook het vroegere kasteel van Beervelde was gebouwd.

Een prachtige dreef (die reeds in 1583 bestond) leidt naar het enorme park van ca. 20 ha. Aan het einde van die dreef ziet men links het witte woonhuis uit 1950. In de as van de oprijlaan stond eertijds het immense kasteel met vijf torens, dat gebouwd werd door graaf Charles de Kerchove de Denterghem tussen 1870-1873. Daarvoor stond er nog een ouder kasteel op een motte dat, bouwvallig geworden, rond 1870 afgebroken werd.

Vanop de openbare weg is er bitter weinig te zien van kasteel en bijgebouwen, maar in mei en oktober vinden de zogenaamde Tuindagen van Beervelde plaats (link red.). In het sfeervolle kader van de vroegere paardestallen biedt Beervelde twee keer per jaar een selectie van het beste dat in België bestaat op gebied van planten en tuinen. Maar ook het hele park is dan open voor bezoekers.