Vanaf de middeleeuwen was Arendonk bekend als het belangrijkste centrum in de Nederlanden voor de valkenafrichting. Aan alle grote hoven van Europa kon men Arendonkse valkeniers aantreffen en Parijs bezit zelfs een rue Arendonck, als hommage aan de gespecialiseerde valkenafrichters uit Arendonk.

Arendonk was in de 15de en 16de eeuw vermaard om zijn lijnwaadnijverheid en later — vanaf de 19de eeuw tot aan Wereldoorlog  I— gekend voor de sigarenfabrikatie.

…/…

Jonkheer Louis-Alphonse de Cartier werd — op 12 februari 1946 in Sint-Jans-Molenbeek — geadopteerd door zijn neef Emile, baron de Cartier de Marchienne, en kon — van toen af — de naam van zijn adoptievader voeren. Emile-Ernest, baron (vanaf 15 november 1919) de Cartier de Marchienne (Schaarbeek 30 november 1871 — Londen 10 mei 1946), doctor in de rechten; ambassadeur voor België; enz., was de oudste van twee zonen van Paul-Emile-Joseph-Ghislain de Cartier de Marchienne (1837-1887) en van Louisa-Jane Brown O’Meara (1849-1935). Baron Emile de Cartier de Marchienne had geen kinderen uit zijn twee huwelijken, waardoor hij zijn neef adopteerde om de naam de Marchienne in de familie te behouden. Marchienne (-au-Pont) was een oude heerlijkheid die gedurende lange tijd in handen van de familie de Cartier was.

Jonkheer Louis de Cartier de Marchienne bekwam — in Brussel op 9 februari 1968 van koning Boudewijn — de titel van baron, overdraagbaar bij eerstgeboorte.

Veel meer over Den Tip in deel 8 van de reeks “Van Kasteel naar Kasteel” door Paul Arren, kasteel-o-loog.

Een aannemer legt sinds maandag 22 maart enkele hoofdwegen in park Hof De Bist in Ekeren opnieuw aan. Tegelijkertijd plant de groendienst nieuwe bomen en planten.

Van de grote toegangspoort aan de taverne tot aan het kasteel komt er in Hof De Bist een nieuwe weg van 3,5 meter breed. De andere paden in dit deel van het park krijgen een breedte van 2,5 meter. De bovenlaag van de wegen bestaat uit porfier en voor de randafwerking wordt het recyclageproduct Ecolat gebruikt. Dit buigzame materiaal is makkelijk aan te brengen bij bochtige wegen en paden.

De wegenwerken duren ongeveer twintig werkdagen. Enkele parkwegen kunnen tijdens de werken afgesloten worden om veiligheidsredenen.

Aanplanting van nieuwe bomen
De voorbije jaren werden heel wat bomen verwijderd, omdat:

• niet-inheemse bomen woekerden en zo de inheemse bomen verdrongen
• bomen ziek waren of scheef groeiden, wat gevaarlijk was voor de wandelaars
• verkeerd geplaatste bomen de parkstructuur verstoorden en de andere bomen verdrongen
• de schaarse bosvegetatie zoals bosanemoon de kans kreeg om zich te herstellen na het kappen van Amerikaanse eiken en Noorse esdoorns.

In het voorjaar plaatst de groendienst ook 46 nieuwe bomen. Het gaat hier om:

• tien haagbeuken
• zes varenbeuken
• een moerbeiboom
• drie vlambomen
• drie vleugelnoten
• een Kaukasische eik
• tien wintereiken
• tien zomereiken
• twee essen

Aansluitend worden er nog 1750 bosplanten en 180 sierheesters aangeplant. Na de werken wordt dit terrein tijdelijk afgesloten met een hekwerk uit kastanjehout om het herstel te bevorderen.

( persbericht district Ekeren: www.ekeren.be )

Lees alles over De Bist in deel 2 Van Kasteel naar Kasteel

Jan Verheyen maakte in Gaasbeek opnames voor de nieuwe romantische komedie “Zot van A“. Eén van de hoofdrolspelers in de film is lid van een ridderclub en om deze in beeld te brengen, kwam Jan naar het kasteel van Gaasbeek.

Lees meer in Het Nieuwsblad. Informatie over het kasteel vind je in deel 4 van Kasteel naar Kasteel.

Zot van A verschijnt in het najaar van 2010.

De herkomst van de naam Ropstock is onbekend en werd pas op het einde van de 19de eeuw gegeven aan het kasteeltje, dat toen — op de plaats van een oud speelhuis — werd opgericht door de echtelieden van Hese-Cools.

Dit speelhuis of huis van plaisantie — waarbij een hoeve met winnende landen hoorde — bestond reeds in de l6de eeuw en was toen eigendom van Hercules Herls.

Hercules Herls, rentmeester van het Sint-Baafskapittel te Gent, enz., en zijn echtgenote Margaretha de Succa, hadden het eigendom onder Boechout verkregen van Joanna de Mangeleere.

Hercules Herls werd op 24 december 1578 door de proost van Sint-Baafs aangesteld als koster te Wilrijk.

Hij was gehuwd met Margaretha de Succa, weduwe van Jan Lambrechts, die twee kinderen had : Barbara en Jan. In het huwelijk Herls-de Succa zagen eveneens twee kinderen het levens- licht : Hercules en Margaretha.

Nadat Hercules Herls overleden was kwamen zijn landgoederen testamentair aan zijn zoon Hercules jr., die er — op 29 mei 1608 — het leenverhef van deed voor het leenhof van Brabant. Bij octrooi van 1 september 1613 afgekondigd in de Raad van Brabant, bekwam Hercules. Herls jr. de machtiging om een jaarlijkse erfelijke rente van honderd Carolusgulden te verkopen op

een hoeve met huyse, stallinghe, speelhuyse, gronde ende allen toebehoorten, gestaen ende geleghen ende parochie van Bouchout . . . »

Hercules Herculessone Herls en zijn zus Margaretha Herls verkochten — op 6 mei 1615 — een gedeelte van hun leengoederen (waaronder het grondgebied van het latere Ropstockdomein), aan Hendrik Schotti, lid van de Grote Raad van Mechelen, enz. die er — op 23 juni 1615 — het verhef van deed.

Lees meer in deel 6 van de reeks “Van Kasteel naar Kasteel” door Paul Arren.

Het Heuvelhof — dat op 6 oktober 1973 officieel als gemeentehuis van Boechout in gebruik werd genomen — is een recent gebouwd kasteel.

Op de plaats waar dit kasteelgoed zich bevindt was gedurende vele eeuwen een landbouw-onderneming gevestigd. De Heuvelstraat, waar het Heuvelhof is gelegen, is één der oudste straten van de gemeente Boechout. De straat werd zo genoemd omdat zij over de heuvels loopt, d.i. de hoogtelijn van 15 meter, die als een soort laagplateau, of langgerekte terreinwelving, midden door Boechout loopt. Deze heuvelrug vormt de scheiding tussen de Scheldevallei in het westen en de Netevallei in het zuidoosten. De Heuvelstraat (vroeger de «Huevelt» en via «Heuvelstrate» naar «Heuvelstraat») dankt ongetwijfeld haar naam aan dit hoogteveld en niet — zoals soms beweerd wordt — aan kasteel Heuvelhof.

Het domein, dat later het Heuvelhof zou worden, werd reeds in 1399 vermeld als eigendom van Willem van Campecker (ook Campacker geschreven) en op die bezitting stond een woning die door de eigenaar en zijn familie werd betrokken. Jaarlijks diende de bezitter van dit goed aan het laathof (of cijnshof) van Sombeke, dat afhing van de Gentse Sint-Baafsabdij, een grondcijns van 15 oude groten te betalen. In die periode hoorde Boechout onder het graafschap Vlaanderen en dat kwam zo …/…

Op 3 mei 1881 werden de goederen te Boechout toegewezen aan François-Hyacinthe Waterkeyn, die ze onmiddellijk verhuurde aan zijn broer. Na het overlijden van Henri-François Waterkeyn kwam François-Hyacinthe naar Boechout, waar hij het kasteeltje betrok tot aan zijn overlijden in 1902.

Van zijn drie zonen : Joseph-Marie, Jean-Pierre en Aloïs-Henri, was het de oudste die in het bezit kwam van het landhuis met de stallingen, remise, hof, enz., in totaal 2 ha 56 a groot. Door uitwisseling met zijn broers wist Joseph Waterkeyn — op 3 maart 1904 — het ganse domein te verwerven.

In 1909 liet Joseph-Marie-François-Constant Waterkeyn (1865-1963) het landhuis afbreken om op dezelfde plaats — in 1910 — een nieuw kasteel te bouwen. Het werd een nagenoeg rechthoekig gebouw (bezet met natuursteen), van twee bouwlagen, in neo-Lodewijk XVI-stijl, onder een pseudo-mansardedak. Het was een ontwerp van architekt Albert Arnou uit Antwerpen. Het nieuwe kasteel werd Heuvelhof gedoopt.

Amper vier jaar later, in het begin van oktober 1914, werd het nog nieuwe kasteel door de Duitsers totaal afgebrand. Alleen de muren bleven overeind en zouden acht jaar lang getuigen van het ondergane geweld.

Alles over Heuvelhof in deel 7 “Van Kasteel naar Kasteel” door Paul Arren

Het kasteel De Renesse in Oostmalle zal ook komend jaar verder gerestaureerd worden. Dat meldt Het Nieuwsblad op dinsdag 8 december.

Nu zijn het dak en de gevels van de rechter vleugel aan de beurt. Hier bevinden zich de ridderzaal, de keuken en de Sint-Joristoren.

Het kasteel De Renesse wordt besproken in Van Kasteel Naar Kasteel deel 1.

Het Nieuwsblad: Restauratie Kasteel de Renesse gaat verder

Waarschijnlijk werd de naam «Spokenhof» in de volksmond geboren in een periode dat het gebouw onbewoond was en de omgeving er totaal verwijderd bijlag. Daarbij kwam dan nog dat er in de buurt van het hof regelmatig zaken verdwenen en er — vooral ‘s nachts — geheimzinnige dingen gesignaleerd werden. Door de eenzaamheid van deze afgelegen en desolate plaats hadden eenvoudige mensen redenen genoeg om in één of andere sprookjesgeschiedenis te geloven.

Volgens sommigen is «Spokenhof» een vervorming van het nabijgelegen «Sompekenhof», eens de zetel van het laat- of cijnshof van Sompeke (of Sombeke), waartoe ook het Spokenhof behoorde. Een laathof is een lager gerecht, dat ook vonnist over eigendoms-, cijns-, huur- en dienstrechten. … / …

… Op het einde van het jaar 1921 verkocht Bénedict, baron Gillès de Pélichy het Labistratenhof aan de Vlaamse toondichter Jef Van Hoof. Het is best mogelijk dat Jef Van Hoof, deze Vlaming in merg en been, vreemd bloed in de aderen had. Zijn vader werd ingeschreven als het natuurlijk kind van de ongehuwde Maria-Theresia Van Hoof, die dienstmeid was te Gestel (nu onder Berlaar) op het kasteel Gestelhof van Karel, baron van Bieberstein Rogalla Zowadski (1834-1890) — telg uit een oud Pools geslacht. De baron bekommerde zich om de artistieke opleiding van Frans Van Hoof, die op zijn kosten te Mechelen tekenlessen en muziekonderricht kreeg; hij was tevens een talentvol toneelspeler. Frans Van Hoof werd koster in de Sint-Catherinakerk en daarna in de Sint-Michielskerk, beide in Antwerpen-Zuid. Hij huwde met Octavie Van Kerschaever uit Zwijndrecht die hem vijf zonen schonk, waaronder Jef Van Hoof. Hij werd op 8 mei 1886 in de Antwerpse Belegstraat nummer 5 geboren. Omdat Jef de oudste was moest hij als broekventje voor het gezin in de bres springen door kaarsen te verkopen, zijn vader te vervangen aan het orgel, enz. Lager onderwijs volgde hij in de Kammenstraat bij de «nonnen» (”les nonnes de djeu”, zoals hij ze altijd noemde). Bij de paters Jezuïeten van het Sint-Ignatiusinstituut hield hij het echter niet lang vol, het was de eerste, maar zeker niet de laatste maal dat hij als ongewenst beschouwd werd. Aan het Antwerps Konservatorium studeerde hij orgel bij Jozef Callaerts en Arthur de Hovre en harmonie en kontrapunt bij Lodewijk Mortelmans en Paul Gilson. Aan dit konservatorium behoorde hij tot de «kontestanten», een groep die opkwam tegen de «Franskiljons» en de volksvreemde muziek.

Door het lot gedwongen (de dood van zijn moeder in 1907) moest hij zijn droom om klaviervirtuoos te worden opgeven.

In 1908 komponeerde Jef Van Hoof — op tekst van Nico Gunzburg — een «Oproep» voor de vervlaamsing van de Gentse universiteit. Toen in 1909 zijn «Groeninge» (op een gedicht van Guido Gezelle) door het Algemeen Nederlands Verbond te Antwerpen bekroond werd, duurde het niet lang of Jef Van Hoof werd — samen met zijn strijdlied — hét symbool van Vlaamse weerbaarheid.

Jef Van Hoof sloot zich aan bij de Groeningerwacht en in november 1918 kwam hij in de gevangenis terecht. Samen met Lode Craeybeckx, Herman Vos, e.v.a. moest hij boeten voor zijn Vlaamse onkreukbaarheid.
Ten huize van prof. dr. A. de Groodt, die met zijn gezin het mooie slot «Kantekrooi» te Mortsel bewoonde, vond hij niet alleen begrip en aanmoediging maar ook financiële steun, hij was er namelijk muziekleraar van de kinderen. In deze machtige burcht — eens het stamslot van kardinaal Granvelle — ontmoette hij vele beroemdheden, zoals Albert Einstein en Rabindranath Tagore en vergastte hen op recitals.

… / … lees alles over Spokenhof in deel 5 in de reeks “Van Kasteel naar Kasteel” door Paul Arren.

Het kasteel de Buerstede was van oorsprong een oud versterkt hof, dat in de XVde eeuw toebehoorde aan de familie Sanders.

Jonkheer Jan Sanders, markgraaf van Antwerpen (1434-1451), enz., huwde eerst Catherina van de Werve, vrouwe van Cleydael (dochter van Jan van de Werve, schepen van Antwerpen, en van Clara van Wyneghem). Na haar dood hertrouwde hij met Beatrice Stoevers (of Stoovers), gezegd van der Bruggen, vrouwe van Buerstede, Stoevers, ten Essche, Ter Vekene, ter Bruggen, enz.

Jan Sanders overleed in 1466 en werd opgevolgd door zijn zoon, jonkheer Adriaan Sanders, heer van Cleydael, Aertselaer, Blaesvelt, Buerstede, Ter Vekene, enz., die te Aartselaar begraven werd op 1 november 1494. …/…

Het stadsbestuur adviseert de Vlaamse overheid om de burchtzone rond het Steen te beschermen als archeologisch monument. Tijdens opgravingen in de jaren ’50 en recenter in 2008-2009 werd een uitzonderlijk rijk en goed bewaard bodemarchief blootgelegd, met sporen uit de steentijden en de Gallo-Romeinse periode tot de late middeleeuwen.

De Antwerpse burchtzone vormt de kern van waaruit de huidige stad zich ontwikkeld heeft en is als dusdanig erg interessant terrein voor geschiedkundig onderzoek. Tussen 1952 en 1961 leverden archeologische opgravingen spectaculaire resultaten op, met onder meer een middeleeuwse Mattestraat en vondsten uit de Gallo-Romeinse periode.

Recente opgravingen

In 2008 en 2009 voerde de dienst archeologie opgravingen uit op drie bouwplekken in de Antwerpse burchtzone ter hoogte van de Jordaenskaai, Zakstraat en Burchtgracht. Daarbij werden de goed bewaarde resten geregistreerd van de eerste aarden omwalling en verdedigingsgracht van voor het jaar 1000. Ook de latere burchtgracht en stenen burchtmuur, de vroegmiddeleeuwse houtbouw en houten knuppelwegen, werden blootgelegd. Verder terug in de tijd vormen ook de Gallo-Romeinse sporen en vondsten en pre- en protohistorische vuurstenen artefacten ( tot ca. 12 000 jaar geleden), indicatoren voor menselijke aanwezigheid ter plekke.

De opgravingen leverden een grote hoeveelheid (vroeg)middeleeuws hout op, dat van bijzonder cultuurhistorisch en wetenschappelijk belang is. Eenmaal opgegraven en blootgesteld aan lucht is deze materiaalsoort erg vergankelijk. Daarom zal het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) het opgegraven hout de komende maanden nader onderzoeken. De resultaten van dit onderzoek worden verwacht in mei 2010.

Bescherming sluit aan op heraanleg Kaaien

De kennis over het verleden biedt ook kansen voor de toekomst. Het karakter en de oorsprong van de plek kan betekenis geven aan toekomstige ontwikkelingen. De heraanleg van de Scheldekaaien biedt kansen om het verleden zinvol en verantwoord te vertalen naar nieuwe ontwikkelingen. Waar ooit de burcht Antwerpen met de wereld verbond, kan in de toekomst de wereld met Antwerpen verbonden worden.

De te beschermen zone reikt in het westen tot de kaaiboord, in het noorden tot het Noorderterras en in het zuiden tot de hoek met de Suikerrui. In het oosten geldt de historische burchtgracht als grens van de bescherming. Deze zone vormt de kern van waaruit de huidige stad zich gevormd en ontwikkeld heeft. Dit alles maakt van de Antwerpse burchtzone een bijzondere waardevolle plek binnen het hart van de historische stad.

Persbericht / Verantwoordelijke schepen: Philip Heylen, Antwerpse schepen voor monumentenzorg

Alles over Het Steen kan je lezen in Van Kasteel naar Kasteel deel 1 door Paul Arren. Lees ook hier over Het Steen.

Dit najaar vraagt de stad Antwerpen aan kinderen om STEENgoede gedichten te schrijven. De stad nodigt kinderen van 9 tot 12 jaar uit om zich te laten inspireren door het Steen aan de Schelde en in hun pen te kruipen. Zo wordt Het Steen alvast een beetje van hen. Ze kunnen hun pennevruchten tot 8 november posten op een blog. Op 28 november volgt een STEENgoede voorstelling in Het Steen, waar enkele kunstenaars en stadsdichter Joke van Leeuwen creatief aan de slag gaan met de gedichten.

Het Steen aan de Schelde krijgt in de toekomst een kindvriendelijke invulling. Het gedichtenproject STEENgoed nodigt kinderen uit op een speelse en authentieke manier kennis maken met het cultureel patrimonium, poëzie en kunst. Tegelijk krijgen ze een stem in de stad.

STEENgoed poëziefestival op 28/11/2009.
Tijdens een STEENgoed poëziefestival op zaterdag 28 november 2009 worden alle kunstwerken en gedichten op een originele manier getoond, van 15 tot 17 uur in en rond Het Steen. Ook de stadsdichter Joke van Leeuwen treedt er op. Kinderen die een gedicht hebben geschreven, kunnen zich samen met hun ouders inschrijven voor dit festival en krijgen er een cadeautje en een affiche met hun eigen gedicht.

Praktisch

• STEENgoed, een gedichtenproject van de stad Antwerpen i.s.m. Jeugd en Poëzie;
  voor kinderen van 9 tot 12 jaar
• gedichten insturen kan tot 8 november via www.steengoed.wordpress.com
• op zaterdag 28 november volgt een STEENgoed poëziefestival, van 15 tot 17 uur in en rond Het Steen.

Alles over Het Steen kan je lezen in Van Kasteel naar Kasteel deel 1 door Paul Arren. Lees ook hier over Het Steen.

STEENgoede gedichten gezocht poster